Umowa frankowa, klauzule abuzywne oraz unieważnienie umowy frankowej w 5 krokach.

umowa frankowa 01

Spis treści

Umowa frankowa, klauzule abuzywne oraz unieważnienie umowy frankowej w 5 krokach.

Umowa frankowa – czym jest?

Tak zwana „umowa frankowa”  to umowa kredytowa, najczęściej o kredyt hipoteczny, zawierająca postanowienia dotyczące indeksacji, denominacji lub waloryzacji salda lub wysokości poszczególnych rat kredytu do franka szwajcarskiego (CHF). Kwota kredytu może być w takiej umowie wyrażona zarówno w CHF, jak i w PLN. Jedną z cech charakterystycznych umowy frankowej jest natomiast brak możliwości ich negocjacji przez konsumenta na etapie poprzedzającym udzielenie kredytu– treść umowy zostaje jednostronnie narzucona przez bank w formie wzoru umowy.

Na czym polega problem?

Stosowane przez banki w „umowach frankowych” postanowienia dotyczące indeksacji, denominacji lub waloryzacji zazwyczaj nie określały, w jaki sposób bank będzie ustalał kurs CHF wykorzystywany w celu obliczenia wysokości kolejnych rat, transz i kwoty kredytu. W praktyce, bank mógł zatem ustalać kurs CHF w sposób niemalże całkowicie dowolny. Nierzadko dochodziło również do sytuacji, w których – jeszcze przed zawarciem umowy – pracownicy banku zapewniali konsumentów, że umieszczone w umowie przeliczniki walutowe będą dla nich jednoznacznie korzystne, a kurs CHF nie będzie ulegał istotnym zmianom.

Umowa frankowa a tzw. klauzule abuzywne

Ukształtowane w ten sposób postanowienia umowne naruszają interes konsumenta i uważane są za sprzeczne z dobrymi obyczajami. Stanowią one zatem tzw. klauzule niedozwolone (abuzywne). Lista klauzul uznanych dotychczas za niedozwolone znajduje się tutaj: https://www.rejestr.uokik.gov.pl/. Nie jest to jednak lista wyczerpująca. O niedozwolonym charakterze danej klauzuli orzeka sąd w toku konkretnego postępowania.

Niedozwolone postanowienia umowne nie wiążą konsumenta, w związku z czym nie mogą nakładać na niego jakichkolwiek zobowiązań. Stosowane w umowach frankowych nieuczciwe mechanizmy walutowe są zatem nieważne.

umowa frankowa 02-1
umowa frankowa 02

Unieważnienie umowy frankowej … Czego można żądać w sądzie?

Postanowienia niedozwolone są nieważne z mocy prawa. Tym niemniej, aby odzyskać od banku swoje pieniądze, niezbędne jest złożenie pozwu do sądu.

Podstawowym żądaniem pozwu frankowego jest unieważnienie umowy frankowej w całości. „Zielone światło” dla wyroków unieważniających dał przede wszystkim słynny wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 3 października 2019 r. w sprawie Dziubak v. Raiffeisen Bank International AG (C-260/18) i zapadłe w jego następstwie orzeczenia Sądu Najwyższego.

Jeżeli sąd zgodzi się z żądaniem kredytobiorcy i stwierdzi nieważność zawartej z bankiem umowy, umowę uważa się za niezawartą. W konsekwencji, każdej ze stron przysługiwać będzie wobec drugiej roszczenie o zwrot tego, co otrzymała od niej w ramach umowy. Co istotne, unieważnienie umowy w całości nie może nastąpić bez zgody kredytobiorcy (konsumenta).

Odfrankowienie kredytu

Niektóre sądy – zamiast unieważnienia umowy w całości –  decydują się na tzw. odfrankowienie kredytu. Z tego też powodu, żądanie „odfrankowienie” formułuje się zazwyczaj jako żądanie alternatywne pozwu, na wypadek gdyby sąd nie uwzględnił żądania o unieważnienie umowy w całości. „Odfrankowienie” kredytu polega na stwierdzeniu nieważności, a tym samym wyeliminowaniu z umowy kredytowej wyłącznie postanowień dotyczących CHF. Wówczas umowa kredytu w dalszym ciągu wiąże strony, z wyłączeniem jednak mechanizmów indeksacyjnych / waloryzacyjnych. W szczególności, zachowana zostaje określona w umowie stawka oprocentowania (zwykle jest to LIBOR).

Korzystny wyrok i co dalej? Mechanizm rozliczeń.

Jeżeli Sąd uzna umowę kredytowa za nieważną w całości, spełnione dotychczas w ramach tej umowy świadczenia zostaną uznane za nienależne. W orzecznictwie dotyczącym umów frankowych wykształciły się dwie teorie, według których powinno nastąpić rozliczenie pomiędzy bankiem a kredytobiorcą w razie unieważnienia umowy. Są to: teoria salda i teoria dwóch kondykcji. Zgodnie z teorią salda, bank zobowiązany jest zwrócić kredytobiorcy tylko to, co kredytobiorca uiścił dotąd na rzecz banku ponad kwotę udzielonego mu kredytu. Zgodnie zaś z teorią dwóch kondykcji, bank musi zwrócić kredytobiorcy wszystko, co otrzymał od niego w ramach umowy kredytu, a więc wszystkie uiszczone dotychczas raty odsetkowo- kapitałowe. Aby odzyskać udzieloną kredytobiorcy kwotę kredytu, bank musi złożyć w sądzie odrębny pozew.

Jeżeli sąd zdecyduje się na „odfrankowienie” kredytu, rozliczenie pomiędzy bankiem a kredytobiorcą sprowadzać się będzie do zwrotu na rzecz kredytobiorcy kwoty równej różnicy pomiędzy kwotami faktycznie przez niego uiszczonymi a kwotami, jakie byłyby przez niego uiszczone, gdyby z umowy wyeliminowane zostały postanowienia dotyczące przeliczania rat na CHF.

Umowa frankowa – procedura krok po kroku.

Droga do wygranej z bankiem może wydawać się trudna, ale dzięki odpowiednim kompetencjom i doświadczeniu istnieje duża szansa na sukces. Jeżeli zdecydują się Państwo powierzyć nam swoją sprawę:

  1. W pierwszej kolejności poprosimy Państwa o dostarczenie dokumentów w postaci: 1) zaświadczenia o spłaconej dotychczas kwocie (historia spłat), dostępnego w oddziałach banku; 2) zaświadczenia o  kwocie pozostałej do spłaty, dostępnego w oddziałach banku; 3) zestawienia zapłaconych rat kredytu w formie wyciągu z bankowości elektronicznej oraz 4) salda kredytu w CHF (i PLN, jeżeli jest taka możliwość), w formie wyciągu z bankowości elektronicznej.
  2. Po analizie otrzymanych dokumentów finansowych, nasi analitycy dokonają „odfrankowienia” kredytu, czyli przygotują symulację spłat kredytu przy założeniu, że jest to kredyt w walucie polskiej, bez mechanizmów indeksacyjnych / waloryzacyjnych. Wyliczenie rat w walucie polskiej następuje po kursie NBP z dnia wymagalności każdej raty. Symulacja nie jest dla sądu wiążąca, ale praktyka pokazuje, że znacznie upraszcza i przyspiesza rozpoznanie sprawy.
  3. Jednocześnie, współpracujący z nami prawnicy przygotują pozew. Złożenie pozwu jest płatne i wiąże się z opłatą sądową w wysokości 1000 zł. W razie wygrania sporu, opłata podlega zwrotowi.
  4. Pozew jest następnie rozpatrywany przez sąd. Dotychczasowa praktyka pokazuje, że wyroki sądów I instancji w sprawach frankowych zapadają średnio po około 2-3 latach od dnia złożenia pozwu.
  5. Jeżeli wyrok sądu I instancji jest korzystny dla kredytobiorcy, bank może złożyć apelację, a sprawa trafia do sądu II instancji. Jeżeli sąd II instancji zgodzi się z sądem I instancji i przyzna rację kredytobiorcy, wyrok staje się prawomocny i dochodzi do rozliczenia w sposób wynikający z sentencji wyroku. Jeżeli wyrok Sądu I instancji będzie dla kredytobiorcy niekorzystny, możliwe będzie złożenie apelacji do sądu II instancji.

Jeżeli mają Państwo jakiekolwiek pytania, serdecznie zapraszamy do kontaktu (TUTAJ) !

Zostaw nam swojego maila

Przewiń do góry